https://www.youtube.com/watch?v=4BfKFCOCJe8

کنفرانس ملی شامل سازی اشخاص دارای معلولیت در روندهای سیاسی افغانستان

کنفرانس ملی «شامل سازی اشخاص دارای معلولیت در روندهای سیاسی افغانستان» به روزهای سه شنبه و چهارشنبه، 28 و 29 ماه جنوری سال 2020 در تالار پامیر هوتل انترکانتینینتال برگزار گردید. در این برنامه که اختتامیه پروژه‎ای تحت همین نام با حمایت مالی صندوق حمایت از سازمان ملل متحد در ولایت‌های کابل، بلخ، ننگرهار، هرات، بامیان و دایکندی بود، ده‌ها تن از معلولین از ولایت‎های متذکره، فعالان مدنی، مسئولین نهادهای مرتبط با معلولیت و نمایندگان مربوطه حکومتی اشتراک داشتند.

روز کنفرانس، ضمن ارزیابی تأثیرگزاری پروژه، کارهای گروپی میان اشتراک کنندگان و فعالان مدنی برگزار گردید و میزان آگاهی مردم از حقوق سیاسی اشخاص دارای معلولیت و مشارکت آنان در روندهای سیاسی مورد برآورد قرار گرفت.

برنامه‌های روز دوم کنفرانس ملی با تلاوت آیات کلام الله مجید آغاز شده و با بیانیه آقای حمید عزیزی؛ رئیس اجرائیوی مرکز اجتماعی معلولین ادامه یافت. آقای عزیزی در بیانیه اش، ضمن ابراز خرسندی از پایان موفقانه این پروژه و خیرمقدم به اشتراک کنندگان، تأثیرگزاری پروژه «شامل سازی اشخاص دارای معلولیت در روندهای سیاسی» را یکی از کلیدی ترین برنامه‌های لازم برای سهیم شدن اشخاص دارای معلولیت در ساختارهای سیاسی کشور خواند. ایشان افزود که علی‌رغم فعالیت‌های موجود و تعهدات ملی و بین‎المللی در راستای تسهیل زمینه‎های تحقق حقوق سیاسی اشخاص دارای معلولیت درا فغانستان، هنوز هم چالش‌های جدی فراروی معلولین برای دستیابی شان به این حقوق وجود دارند.

موانع فیزیکی، فکری و حقوقی از جمله مواردی اند که نیازمند مشارکت همه جانبه مردم، دولت و نهادهای مسئول سیاسی، بخصوص نهادهای انتخاباتی است تا دست به دست هم داده و برای یک افغانستان قابل دسترس برای اشخاص دارای معلولیت تلاش نمایند.

سپس آقای امین شهاب، تسهیل کننده پروژه، گزارش کامل از فعالیت‌ها، چالش‎ها و دستاوردهای این پروژه را ارائه کرد. در این گزارش، یافته‌های پروژه به شکل مختصر با حاضرین در میان گذاشته شده و راه های حل معضلات موجود نیز را پیشنهاد نمود.

در ادامه نیز عمرآخان منیب؛ مشاور رئیس جمهور در امور معلولین به ایراد سخن پرداخته و از کارکردهای جامعه معلولین، نهادهای غیردولتی و بخصوص مرکز اجتماعی معلولین تقدیر نموده و ستایش کرد. مشاور رئیس جمهور پیشرفت‌های صورت گرفته را قابل قدر دانسته افزود که کارهای انجام شده به هیچ وجه برای رسیدن به اهداف عالی و انسانی در حوزه معلولین کافی نیست. ایشان تأکید کرد که دولت افغانستان متعهد به اجرای تمامی حقوق اساسی، مدنی و عمومی اشخاص دارای معلولیت و در حد توان و امکانات برای برداشتن موانع از سر راه معلولین تلاش خواهد ورزید.

رحیمه ظریفی؛ کمیشنر مستقل انتخابات از سخنرانان دیگر این برنامه بود که برداشتن موانع را از سر راه اشخاص دارای معلولیت، مسئولیت همگانی جامعه، مردم و دولت دانست. به گفته‌ی ایشان، کمیسیون‌های انتخاباتی براساس قانون مکلف به فراهم ساختن زمینه مشارکت اشخاص دارای معلولیت در انتخابات و سایر پروسه‌های مشارکتی است، ولی برخی معضلات و تنگناهای موجود ممکن است شرایط دشواری برای تطبیق برخی از مواد حقوقی و قانونی مهیا سازد. خانم ظریفی ضمن آرزوی اینکه عوامل معلولیت از کشور برچیده شود تصریح نمود: کمیسیون مستقل انتخابات آماده پذیرش انتقادات و نظریات معلولین در این عرصه بوده و تمامی پیشنهادهای ارائه شده را شامل برنامه‌های آینده ی خویش خواهد ساخت.

عبدالقهار حکیمی؛ مشاور ریاست اجرائیه نیز از تعهدات قاطعانه این بخش از حکومت در قبال معلولین سخن گفته تأکید کرد که ریاست اجرائیه آمادگی دارد تا در حد توان و امکانات و در تمام سطوح از ساختارهای اداری اش از توانمندی‌های نیروی انسانی اشخاص دارای معلولیت استفاده نماید.

همچنین، بنفشه یعقوبی؛ کمیشنر کمیسیون مستقل حقوق بشر با اشاره به شعار سازمان ملل متحد که خواستار مشارکت اشخاص دارای معلولیت تا سطح رهبری است تصریح نمود: هرچند برخی موارد مثبتی چون قرار داشتن مراکز رای دهی در منازل اول و نقاط قابل دسترس، بخشی از دستاوردهای نوین در عرصه مشارکت سیاسی معلولین در انتخابات‌های اخیر بود، ولی هنوز هم چالش‌های فراوانی وجود دارد. از جمله اینکه هنوز هم هیچ تسهیلاتی برای معلولین ناشنوا و نابینا در مراکز رأی دهی و اسناد انتخاباتی وجود ندارد. ایشان به دادخواهی دیگری از جانب کمیسیون مستقل حقوق بشر اشاره نمود افزود: یکی از این موارد مهم دسترسی اشخاص دارای معلولیت به تحصیلات عالی و برخورداری از تخفیف‌های قانونی است که در این راستا دادخواهی‎ها ادامه دارد و باید طبق قانون عملی شود. به گفته‎ی وی، دسترسی اشخاص دارای معلولیت به اماکن عمومی، محیط‌های همگانی و پروسه‌های سیاسی یکی از موارد اساسی در این خصوص است که نباید از نگاه و دیدگاه حکومت و نهادهای مرتبط پنهان نگهداشته شود.

داکتر شفیع جلالی؛ رئیس آگاهی عامه کمیسیون مستقل حقوق بشر به وجود موانع موجود فراروی اشخاص دارای معلولیت در پروسه رأی دهی اذعان نموده افزود: برخی موانع حقوقی تاحدودی رفع گردیده، ولی موانع فیزیکی از قبیل دسترسی اشخاص دارای معلولیت نیز نیازمند زمان و تلاش جدی است. وی افزود که درحال حاضر از مساجد و برخی اماکن عمومی به عنوان مراکز رأی دهی استفاد می شود و این موضوع مشکل اصلی عدم دستری معلولین به مراکز رای دهی است. جلالی یادآور شد که چالش‌های متذکره در سطح رهبری کمیسیون مستقل انتخابات و نهادهای مرتبط شریک شده و راه حل های بیرون رفت از معضلات موجود بررسی خواهد شد.

در ادامه، سیف الدین نظامی؛ رئیس بورد رهبری مرکز اجتماعی معلولین و مشاور والی کابل در امور معلولیت از برنامه‌های دادخواهی این نهاد برای اشخاص دارای معلولیت سخن گفت. به گفته‎ی آقای نظامی، والی کابل ضمن تلاش برای دادخواهی از حقوق اشخاص دارای معولین، فعالیت در این عرصه را شامل پلان استراتیژیک خویش ساخته و به زودی در حوزه های اجرایی نیز روی این برنامه کار خواهد کرد.

سپس محمدعیسی رحیمی؛ مشاور محمد محقق؛ معاون ریاست اجرائیه با بیان اینکه حکومت مکلف به ایفای مسئولیت های خویش در خصوص اشخاص دارای معلولیت است افزود: وی آمادگی دارد تا کتاب‌های مفید در عرصه معلولیت را از طریق انتشارات مربوط به شخص خودش به چاپ بسپارد.

بخش پایانی محفل نیز برگزاری پنل بود که در آن مسئولان دولتی و غیردولتی حضور داشتند. عمراخان منیب؛ مشاور رئیس جمهور در امور معلولیت، عبدالقهار حکیمی؛ مشاور ارشد ریاست اجرائیه، محمدالدین قانع؛ مشاور وزارت دولت در امور شهدا و معلولین، داکتر شفیع جلالی؛ رئیس اطلاعات و ارتباط عامه کمیسیون مستقل انتخابات، موسی ضیا؛ نماینده وزارت صحت عامه، بنفشه یعقوبی؛ کمیشنر مستقل حقوق بشر افغانستان، سیف الدین نظامی؛ مشاور والی کابل و رئیس بورد هیئت رؤسای مرکز اجتماعی معلولین و احمدشاه اعظمی؛ رئیس پیشین مرکز اجتماعی معلولین حضور داشتند.

اعضای پنل به سوالات حاضرین پاسخ گفتند و هرکدام به نمایندگی از نهادهای مرتبط تعهد سپردند تا چالش‌های موجود را به اداره‎های مربوطه شان گزارش نموده و در صدد رفع آنها تلاش نمایند. پرسش‌های مطرح شده عمدتا روی محورهای ذیل مطرح شدند:

  • عدم دسترسی اشخاص دارای معلولیت به حساب های بانکی و سایر اسناد اداری از جمله اسناد انتخاباتی
  • عدم اشتراک اشخاص دارای معلولیت در تصمیم‎گیری‌های کلان سیاسی از جمله پروسه صلح، هیأت رهبری و نهادهای استراتیژیک
  • عدم همکاری های لازم با نهادهای مرتبط با اشخاص دارای معلولیت
  • نبود امکانات کافی صحی و نبود زمینه‎های درمان اشخاص دارای معلولیت در داخل و خارج از کشور
  • نبود اخبار اشاره در تلویزیون‎ها و رسانه‎ها از جمله تلویزیون ملی
  • نبود پلان مشخص حکومت برای حل مشکلات اشخاص دارای معلولیت
  • عدم دسترسی اشخاص دارای معلولیت به اماکن عمومی و زیرساخت‌های شهری

حاضرین پنل به سوالات مطرح شده پاسخ‌های توجیه کننده داشته و برای رفع موانع و چالش‌های موجود تعهد سپردند تا تلاش‎های لازم را انجام دهند.

در خاتمه نیز حاجی احمدشاه اعظمی با ذکر نکاتی به جمع بندی روز دوم کنفرانس ملی شامل سازی اشخاص دارای معلولیت در روندهای سیاسی پرداخت. مجلس با صرف طعام چاشت به پایان رسید.

قابل یادآوری است که گزارش پروژه‌ی متذکره و یافته های آن به صورت یک بسته پیشنهادی به ریاست اجرائیه و شخص داکتر عبدالله عبدالله و همچنین به دفتر ریاست جمهوری ارائه گردیده و از آنان خواسته شد تا نکات ذکر شده در این گزارش را شامل برنامه‌های اجرایی آینده خویش سازند.